1o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
   ΝΟΜΟΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 

ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΜΑΣ

 
 Σύκο
 

Η μεσσηνιακή συκιά ή κοινώς τσαπελοσυκιά, ανήκει στην ficus carica της ποικιλίας calymirna. Είναι μονόφορη, καρποφορεί δηλαδή μια φορά το χρόνο και ο καρπός της τρώγεται είτε νωπός είτε αποξηραμένος. 

Καλλιεργείται κυρίως στην κεντρικό και νότιο μέρος της επαρχίας Μεσσήνης και συγκεκριμένα στις περιοχές της Καρποφόρας, Πεταλιδίου, Δάρα, Στρέφι, Μάνεσι, Ανδρούσα και Διαβολίτσι. Στην επαρχία Καλαμάτας καλλιεργείται στις περιοχές Γαρδίκι, Βρωμόβρυση και Σπερχογία. 

Την καλλιέργεια ευνοούν οι κλιματολογικές συνθήκες των περιοχών, δηλαδή ο ήπιος χειμώνας, το δροσερό καλοκαίρι και η μειωμένη υγρασία κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες. 

 

Η καλλιέργεια ξεκινά από το φθινόπωρο, με το καθάρισμα των ξερών κλαδιών και το ξελάκκωμα των δένδρων. Στη συστηματική καλλιέργεια, πρέπει να γίνονται δύο οργώματα, ένα κατά το τέλος του φθινοπώρου και ένα στο τέλος της άνοιξης. Η συκιά είναι δένδρο ασβεστόφιλο και καλιόφιλο και η κατάλληλη και σε σωστές ποσότητες λίπανση έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της απόδοσης του δένδρου. Τα λιπάσματα μπορεί να είναι είτε οικολογικά είτε κοινά, όπως το σύνθετο λίπασμα Καλίου, Φωσφόρου, Νατρίου σε αναλογία 0,5-0,5-0,5 ανά δένδρο. 

Στην αύξηση της απόδοσης του δένδρου συμβάλλει και το σωστό κλάδεμα, κυρίως την περίοδο από τα μέσα Φεβρουαρίου μέχρι το τέλος Μαρτίου. Με το κλάδεμα γίνεται προσπάθεια να δοθεί στη συκιά πλήρως σφαιρικό σχήμα και επιδιώκεται ώστε το δένδρο να φωτίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο επειδή έχει μεγάλη ανάγκη για φωτοσύνθεση. 

Οι κυριότεροι εχθροί του σύκου είναι τα έντομα και οι μύκητες και για το λόγο αυτό γίνονται ψεκασμοί με εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα φάρμακα. 

Η συκιά είναι δένδρο δίοικο και για να γονιμοποιηθεί έχει ανάγκη τη γύρη της αγριοσυκιάς, η οποία μεταφέρεται από ένα έντομο, που λέγεται ψήνας. Ο ψήνας επωάζεται το χειμώνα μέσα στο σύκο της αγριοσυκιάς. Το έντομο αυτό μεταφέρει ο παραγωγός και τοποθετεί στο συκεώνα, κρεμώντας αρμαθιές από αγριόσυκα κάτω από κάθε δένδρο. 

Η ωρίμανση και η συγκομιδή των σύκων ξεκινά από τα τέλη Ιουλίου και συνεχίζεται μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου. Τα σύκα, που προορίζονται για αποξήρανση συλλέγονται υπερώριμα και αφού πέσουν από το δένδρο. Μετά τη συγκομιδή, τα σύκα ξεραίνονται σε θερμοκήπια και απεντομώνονται σε ειδικούς κλιβάνους. Στη συνέχεια μεταφέρονται στους χώρους επεξεργασίας, όπου διαλέγονται και συσκευάζονται. 

Για να είναι το προϊόν άριστης ποιότητας επιβάλλεται η σχολαστική απεντόμωση και η σωστή συσκευασία. 

Προϊόντα, που προέρχονται από τo σύκo είναι η συκόπαστα, ο συκοκαφές και το σιρόπι από σύκο.

 


 
 
Συσκευασία σύκων

 
 
Έλεγχος ποιότητας του προϊόντος

 
 

Στην αρχαία Ελλάδα η συκιά ήταν δένδρο ιερό, όπως και η ελιά. Ο Αιλιανός στα 'Αποσπάσματα' του γράφει ότι ένας από τους λόγους, που ώθησαν τον Ξέρξη να κατακτήσει την Ελλάδα ήταν τα περίφημα σύκα της χώρας (ιδίως τα "Αττικά σύκα"). Ο Ομηρος επίσης αναφέρει για τον Οδυσσέα ότι για να πιστέψει ο πατέρας του Λαέρτης ότι αυτός ήταν πράγματι ο γιος του, του θύμισε ανάμεσα στα άλλα ότι έλαβε από αυτόν "τεσσαράκοντα συκάς". 

Μοσχεύματα της Σμυρνέικης συκιάς, που καλλιεργείται στη Μεσσηνία μεταφέρθηκαν στην περιοχή σε διάφορες εποχές. Όπως μαρτυρεί η παράδοση, ο Αλήμπεης, ένας Τούρκος που καταγόταν από τη Σμύρνη και είχε τσιφλίκι στο Πήδημα Μεσσηνίας μετέφερε από τη Σμύρνη και τοποθέτησε στο τσιφλίκι του μοσχεύματα συκιάς γύρω στο 1800. Από το τσιφλίκι αυτό πήραν μοσχεύματα οι αγρότες των γύρω χωριών και κέντρωσαν τις συκιές τους. Τα σύκα έτρωγαν συνήθως νωπά και σπανιότερα αποξηραμένα. Μάλιστα σε μία 'βεντέτα' μεταξύ της οικογένειας των Δικαίων και του αγωνιστή του 21 Αναγνωσταρά, οι Δικαίοι κυνηγώντας τον πατέρα του κατάφεραν να ανακαλύψουν την διαδρομή του, από τα αποξηραμένα σύκα, που είχαν χυθεί στο δρόμο, γιατί μόνο αυτός είχε πολλές Σμυρνέικες συκιές και φύλαγε αποξηραμένα σύκα όλο το χρόνο. 

Το 1908 η Ελληνική κυβέρνηση παραλαμβάνει πολλές χιλιάδες μοσχεύματα από τη Σμύρνη, που είχαν εξαχθεί παράνομα, διότι τέτοιες εξαγωγές απαγορεύονταν από την Τουρκική κυβέρνηση. Εκατό χιλιάδες από αυτά τα κεντράδια, διανέμονται στους αγρότες της Μεσσηνίας και με τον τρόπο αυτό αναπτύσσεται η συκοκαλλιέργεια στην περιοχή. Η ακμή της καλλιέργειας της συκιάς στο νομό μας τοποθετείται γύρω στο 1930-35, όπου τα αποξηραμένα σύκα εξάγονται σε χώρες της Ευρώπης και στις Η.Π.Α. ο συκοκαφές στη Γερμανία και στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, ενώ η συκομαρμελάδα αγοράζεται από τον Ελληνικό στρατό για να χορηγείται ως πρωινό στους οπλίτες. Την εποχή εκείνη υπήρχαν Συκοπαραγωγικά εργοστάσια σε έξι κοινότητες του Νομού Μεσσηνίας. 

Από την περίοδο εκείνη, σιγά σιγά η καλλιέργεια της συκιάς αντικαθίσταται από αυτήν της ελιάς. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι κατά το 1953 η συκοπαραγωγή της Μεσσηνίας ανήλθε σε 10200 τόνους ενώ το 1994 μόλις σε 5236 τόνους. Με την εφαρμογή της οδηγίας 3816/92 της ΕΟΚ η κατάσταση βελτιώθηκε και σταμάτησε η αντικατάσταση των συκεώνων με ελαιόδενδρα. Στο νομό μας βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα ανανέωσης της συκοκαλλιέργειας με την διάθεση 150000 νέων δένδρων. Με την καλλιέργεια, τη συσκευασία και τη διακίνηση του σύκου ασχολούνται περίπου 5000 χιλιάδες οικογένειες στη Μεσσηνία. 


Συκεώνας στην επαρχία Μεσσήνης

 
 
 
 
 
 
 
Εργοστάσιο συκοπαραγωγής της δεκαετίας του 30 στην περιοχή Φίλια Μεσσηνίας

 
 
 
 
 
 
 
Εσωτερικό εργοστασίου τη δεκαετία του 50

 
 
 
 
 
 
 
Εσωτερικό εργοστασίου τη δεκαετία του 50

Αναφέρουμε έναν παραδοσιακό τρόπο αποξήρανσης και συσκευασίας των σύκων, που συνεχίζεται ακόμα: 

Διαλέγουμε σύκα ώριμα, γερά και ομοιόμορφα. Τα βάζουμε στον ήλιο, πάνω σε ξύλινες σανίδες και τα ξεραίνουμε και από τις δύο πλευρές. Στη συνέχεια όλα μαζί τα βάζουμε σε ένα πανί, δένουμε το πανί και τα βουτάμε σε νερό που βράζει, ρίχνοντας μέσα λίγο αλάτι. Τ' απλώνουμε πάλι στον ήλιο για λίγο να στεγνώσουν και κατόπιν σε ένα ξύλινο κιβώτιο στρώνουμε χαρτί. Παίρνουμε ένα ένα σύκο, του δίνουμε σχήμα στρογγυλό και το τοποθετούμε στο κιβώτιο στη σειρά το ένα κοντά στο άλλο. Τα πασπαλίζουμε ανάμεσα με λίγο καβουρδισμένο σουσάμι, κλείνουμε το κιβώτιο και το αφήνουμε σε μέρος ζεστό και χωρίς υγρασία. 

Και μια σπεσιαλιτέ της Καλαμάτας οι Συκομαϊδες. 

Παίρνουμε ώριμα και γερά σύκα. Τα ανοίγουμε στη μέση και τα βάζουμε σε σανίδες στον ήλιο να ξεραθούν καλά. Στη συνέχεια, τα βουτάμε σε βραστό νερό να μαλακώσουν και τα βάζουμε πάλι να στεγνώσουν, σε μέρος ζεστό όχι όμως στον ήλιο. Τότε ετοιμάζουμε το πετιμέζι. Η αναλογία είναι 4 ποτήρια μούστος, 1 φλιτζάνι του καφέ στάχτη για 1,5 φλιτζάνι πετιμέζι. Βράζουμε το μούστο με τη στάχτη, τον ξαφρίζουμε, τον αφήνουμε μια νύχτα να κατασταλάξει και την επομένη τον ξαναβράζουμε στραγγισμένο, ώσπου να μας δώσει την αναλογία, που αναφέραμε. Αφήνουμε να κρυώσει καλά και ρίχνουμε μέσα τα σύκα. Ποτίζονται με το πετιμέζι και είναι ένα πολύ ωραίο πρωινό, που το τρώμε με το ψωμί μας. 

 


 
 
 
 
 
Εξαγωγές σύκων από το λιμάνι της Καλαμάτας
"ΣΥΚΙΚΗ"
  • Κεντρική Συνεταιριστική Ένωση Σύκων και Ξηρών Καρπών, 6ο χιλιόμετρο Καλαμάτας - Μεσσήνης, Σπερχογεία, 24100 Καλαμάτα

  • Τηλ. 0721/69845, 69502,69473 
    Φαξ: 0721/69846 
  • Η "ΣΥΚΙΚΗ" είναι ένα τριτοβάθμιο αγροτικό συνεταιριστικό όργανο με μέλη του τις ενώσεις αγροτικών συνεταιρισμών Μεσσηνίας και Λακωνίας. Ιδρύθηκε το 1953 αντικαθιστώντας το Γραφείο Προστασίας Σύκου. 
  • Για την πραγματοποίηση των επιδιώξεών της η "ΣΥΚΙΚΗ" διαθέτει εργοστάσιο επεξεργασίας ξερών σύκων και παραγωγής συκόπαστας με ετήσια δυναμικότητα 5.000 τόνων συκοπροϊόντων, συγκρότημα υγιεινής συντήρησης τυποποιημένων σύκων και συκόπαστας, όπου σε μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους γίνεται η τελική διασφάλιση των προϊόντων και τριάντα μονάδες συντήρησης σύκων στις περιοχές Μεσσηνίας και Λακωνίας. 
  • Το 95% των προϊόντων της διοχετεύεται στο εξωτερικό. Μεταξύ των χωρών στις οποίες εξάγονται τα προϊόντα της "ΣΥΚΙΚΗΣ", περιλαμβάνονται οι Η.Π.Α., Καναδάς, Αυστραλία, Ευρωπαϊκή Ένωση, Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία, Ρωσία, Μάλτα, Αίγυπτος και άλλες Αραβικές χώρες. 
  • Η ζήτηση των προϊόντων της "ΣΥΚΙΚΗΣ" εμφανίζεται αυξημένη, με αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια τα προϊόντα να διατίθεται μέχρι το τέλος Νοεμβρίου ενώ παλαιότερα η διαδικασία αυτή διαρκούσε μέχρι το Πάσχα. 

 

Οι εγκαταστάσεις της ΣΥΚΙΚΗΣ


AgroNet - Netdays99 

Το ηλεκτρονικό κατάστημα